Mevcut yapı değerlendirmesi
İşlerin çoğu ayakta duran bir binayla ve net bir soruyla başlar: bu bina depremde ayakta kalır mı, kalmazsa ne yapmak gerekir? Cevap eski projeden çıkmaz. Binanın bugünkü halinden çıkar; ölçülür, deneyle bulunur.
Röleve alırız, karot numunesi çıkarır, donatıyı tararız. Analiz modelini projede yazılana göre değil sahada bulduğumuza göre kurarız. Değerlendirme TBDY 2018 Bölüm 15'e göre yapılır ve binanın neyi taşıyabildiğini, nerede yetersiz kaldığını yazan bir raporla biter.
- Röleve ve taşıyıcı sistemin mevcut durum tespiti
- Yönetmeliğin istediği bilgi düzeyinde beton karot deneyi ve donatı tespiti
- Hedef performans düzeyi baştan kararlaştırılmış, TBDY 2018 Bölüm 15'e göre performans değerlendirmesi
- Karar verecek kişinin de okuyabileceği bir rapor
Bina satın alırken, sigortalarken, kullanım amacını değiştirirken ya da sadece içiniz rahat değilken arayın. Değerlendirme, endişeyi karara çeviren adımdır.
Yeni yapı tasarımı
Yeni binalarda betonarme ve çelik taşıyıcı sistemi avan projeden uygulama projesine kadar biz tasarlarız. Mimar çerçeveyi çizer; biz o çerçevenin düşey yükler ve tasarım depremi altında çalıştığından, çizilenin sahada yapılabildiğinden emin oluruz.
Proje gerektiriyorsa performansa dayalı tasarım yaparız. Hastane, veri merkezi ve depremden sonra kullanımda kalması gereken her bina için bu fark önemlidir.
- Zemin raporu gerçekten okunarak yapılmış temel ve üst yapı tasarımı
- Kullanım sınıfı gerektiriyorsa performansa dayalı deprem tasarımı
- Şantiyenin takip edebileceği uygulama projesi ve birleşim detayları
- Genellikle birbiriyle çakışan detaylarda mimar ve mekanik ekiple koordinasyon
Mimari şema donmadan önce arayın. O aşamada verilen taşıyıcı sistem kararı neredeyse bedavadır; aynı karar ihaleden sonra pahalıya mal olur.
Güçlendirme projelendirmesi
Değerlendirme bir yetersizlik gösteriyorsa güçlendirme projesini hazırlarız. Kural basit: güçlendirme, analizin bulduğu yetersizlik kadar olur, fazlası değil. Binayı gereğinden fazla güçlendirmek para kaybettirir; bazı durumlarda yapıyı yanlış yerde sertleştirir.
Yöntemler bilinen yöntemlerdir: kolon ve perde mantolama, lifli polimer (FRP) sargı, yeni betonarme perde, mevcut aksa eklenen çelik çerçeve. Hangisinin uygulanacağı zayıflığın nerede olduğuna ve binanın ne kadar kesintiyi kaldırabildiğine bağlıdır.
- Doğrudan değerlendirme bulgularından türetilmiş güçlendirme projesi
- Duruma göre kolon ve perde mantolama, FRP, yeni perde ve çelik çerçeve
- Binanın mümkün olduğunca kullanımda kalmasını sağlayan iş sırası
- Yüklenici ve onay makamı için TBDY 2018'e uygun proje ve detaylar
Elinizde değerlendirme raporu varsa onunla, yoksa onsuz arayın; rapor yoksa önce değerlendirme yapılır, bunu açıkça söyleriz.
Sismik izolasyon ve sönümleme
Bazı binalar klasik güçlendirmeyle hedefe getirilemez ya da güçlendirmenin binaya vereceği zarar mal sahibinin kabul edebileceğinden fazladır. Bu durumlarda sismik izolasyon ve enerji sönümleme sistemlerini tasarlarız: bina zeminden ayrılır ya da deprem enerjisi sönümleyicilerle yapıdan alınır.
İzolatör ve sönümleyici şartnamesini yazar, izolasyon katını ve çevresindeki detayları tasarlar, yönetmeliğin istediği prototip ve üretim deneylerini tanımlarız. Güçlendirme projelerinde tasarım, işler sürerken binanın kullanımda kalacağı şekilde planlanır.
- İçinde deney programı da yazılı olan izolatör ve sönümleyici şartnamesi
- İzolasyon katı tasarımı: sismik derz, geçişler, tesisat bağlantıları
- TBDY 2018 Bölüm 14'e göre tasarım; yurt dışı projelerde ASCE 7 ve EN 1998 (Eurocode 8)
- Kapanamayan binalar için güçlendirme iş sırası
Hastane, veri merkezi, tarihi yapı ve depremden sonra çalışır kalması asıl şart olan her yapı için arayın.
Titreşim ve yapı izleme
Her yapısal sorun deprem değildir. Üzerinde yürüyünce titreyen bir döşeme ya da demiryolu veya pres atölyesi yanındaki bir bina: bunlar titreşim sorunudur ve tahminle değil ölçümle bulunur.
Ortam titreşimini ve zorlanmış titreşimi ölçer, sonucu o kullanım için geçerli sınır değerlerle karşılaştırır, gerekiyorsa çözümü tasarlarız. Zaman içinde izlenmesi gereken yapılarda yapısal sağlık izleme sistemini kurar ve okuruz.
- Geçerli sınır değerlerle karşılaştırmalı ortam ve zorlanmış titreşim ölçüm raporu
- Makine, trafik ve inşaat kaynaklı titreşim değerlendirmesi
- Yapısal sağlık izleme: sensörler, eşik değerler, periyodik okuma
- Ölçüm sorun gösteriyorsa iyileştirme tasarımı
Bir şey hareket ediyor ve kimse nedenini söyleyemiyorsa, ya da bir cihaz veya bir kiracı harekete duyarlıysa arayın.
Danışmanlık ve bağımsız kontrol
Bazen proje zaten vardır ve mal sahibinin ihtiyacı ikinci bir gözdür. Başka bir ekibin projesini kontrol eder, teknik görüşü yazar, ileride idareye ya da mahkemeye karşı savunulacak kararın dayanağını hazırlarız.
İhale ve inşaat sürecinde de mal sahibinin yanında dururuz: teklifleri şartnameye göre okur, yüklenicinin teknik sorularını cevaplar, kâğıttaki detay betonla buluştuğunda şantiyeye gideriz.
- Yazılı bulgu raporuyla bağımsız proje kontrolü
- Bilirkişi raporu ve teknik görüş
- İhalede tekliflerin şartnameye göre değerlendirilmesi
- İnşaat sırasında teknik destek, telefonda ve sahada
Bir yapısal kararın bedeli tek görüşle yetinilemeyecek kadar yüksekse arayın.
Binayı anlatın.
Başlamak için bir paragraf yeter. Yardımcı olabileceğimiz bir işse nasıl ele alacağımızı söyleriz. Değilse onu da söyleriz.
Binayı anlatın